Κάθε φορά που ένα συμβατικό πορτοφόλι υπογράφει μια συναλλαγή, το πλήρες ιδιωτικό κλειδί πρέπει να υπάρχει στη μνήμη — στο τηλέφωνό σας, σε έναν διακομιστή ή σε μια hardware συσκευή — όσο διαρκεί αυτή η διαδικασία. Εκείνη η στιγμή κατά την οποία το κλειδί βρίσκεται ολόκληρο σε ένα σημείο αποτελεί στόχο επίθεσης. Τα πορτοφόλια Multi-Party Computation (MPC) σχεδιάστηκαν γύρω από μία ιδέα: να εξαλειφθεί εντελώς αυτή η στιγμή, όχι κρύβοντας καλύτερα το κλειδί, αλλά διασφαλίζοντας ότι δεν συγκεντρώνεται ποτέ σε ένα σημείο.
Αυτό είναι το 2ο μέρος της σειράς Πέρα από τη φράση ανάκτησης. Στο 1ο μέρος εξηγήσαμε γιατί η παραδοσιακή διαχείριση κλειδιών δημιουργεί ένα δομικό μοναδικό σημείο αστοχίας. Το παρόν άρθρο εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν στην πράξη τα πορτοφόλια MPC σε κρυπτογραφικό επίπεδο — και στα πραγματικά ανταλλάγματα που συνεπάγονται.
Ποιο πρόβλημα επιλύει πραγματικά το MPC
Τα συμβατικά πορτοφόλια — hardware ή λογισμικού — δημιουργούν ένα ιδιωτικό κλειδί. Το κλειδί πρέπει να είναι διαθέσιμο και ακέραιο τη στιγμή της υπογραφής. Αν ένας εισβολέας παραβιάσει τη συσκευή εκείνη τη στιγμή, το κλειδί εκτίθεται. Αυτό το χρονικό παράθυρο επανέρχεται με κάθε συναλλαγή που στέλνετε.
Ο διαμοιρασμός μυστικού του Shamir (SSS) ήταν μια πρώιμη προσπάθεια να κατανεμηθεί αυτός ο κίνδυνος. Ένα μυστικό χωρίζεται σε N μερίδια με πολυωνυμική παρεμβολή και οποιαδήποτε M μερίδια μπορούν να το ανασυνθέσουν (σχήμα κατωφλίου M-of-N). Σε μια διάταξη 2-of-3, χρειάζεστε δύο από τα τρία μερίδια για να ανασυνθέσετε το αρχικό μυστικό. Το πρόβλημα είναι ότι, για να υπογραφεί μια συναλλαγή, το SSS πρέπει πρώτα να ανασυνθέσει ολόκληρο το ιδιωτικό κλειδί σε μία συσκευή. Η στιγμή της ανασύνθεσης αποτελεί και η ίδια μοναδικό σημείο αστοχίας: ένας εισβολέας που ελέγχει τη συσκευή εκείνη τη στιγμή μπορεί να κλέψει το κλειδί. Το SSS κατανέμει την αποθήκευση του κλειδιού, όχι τον υπολογισμό με αυτό.
Η Multi-Party Computation (MPC) είναι κλάδος της κρυπτογραφίας στον οποίο πολλά μέρη υπολογίζουν από κοινού μια συνάρτηση πάνω στις ιδιωτικές εισόδους τους, χωρίς να αποκαλύπτουν αυτές τις εισόδους το ένα στο άλλο. Στις υπογραφές, αυτό σημαίνει ότι τα μέρη μπορούν να παράγουν μια έγκυρη υπογραφή blockchain χωρίς καμία συσκευή να έχει ποτέ ολόκληρο το ιδιωτικό κλειδί — ούτε κατά την υπογραφή ούτε κατά τη δημιουργία του κλειδιού.
Η βασική υπόσχεση του MPC δεν είναι να κατανείμει τα σημεία όπου αποθηκεύεται το κλειδί. Είναι να κατανείμει τον ίδιο τον υπολογισμό, ώστε το κλειδί να μην υπάρχει ποτέ ολόκληρο.
SSS και TSS: η διαφορά στην ανασύνθεση
Είναι σημαντικό να κατανοήσετε τη διαφορά ανάμεσα στον διαμοιρασμό μυστικού του Shamir και στα σχήματα υπογραφής κατωφλίου (TSS), επειδή στη διαφημιστική γλώσσα συχνά συγχέονται.
SSS κατά την υπογραφή: Κάθε μέρος έχει ένα μερίδιο. Για να υπογράψουν, συγκεντρώνονται αρκετά μερίδια και το αρχικό ιδιωτικό κλειδί ανασυντίθεται σε μία συσκευή. Έπειτα, αυτή η συσκευή υπογράφει κανονικά. Το κλειδί υπήρξε συγκεντρωμένο σε ένα σημείο.
TSS κατά την υπογραφή: Κάθε μέρος έχει ένα μερίδιο κλειδιού και το χρησιμοποιεί για να παράγει μια μερική υπογραφή. Οι μερικές υπογραφές συνδυάζονται — με παρεμβολή Lagrange — σε μια τελική υπογραφή έγκυρη για το blockchain. Όπως αναφέρει η τεκμηρίωση του Web3Auth, τα μέρη «δημιουργούν ταυτόχρονα μερικές υπογραφές, οι οποίες στη συνέχεια συνδυάζονται μέσω παρεμβολής Lagrange, επικυρώνοντας την τελική υπογραφή χωρίς ποτέ να την ανασυνθέτουν». Καμία συσκευή δεν βλέπει ποτέ ολόκληρο το κλειδί.
Η κατανεμημένη δημιουργία κλειδιού (DKG) προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Σε μια πραγματική διάταξη TSS-MPC, το ζεύγος κλειδιών δεν συναρμολογείται ποτέ, ούτε καν κατά τη δημιουργία του. Τα μέρη εκτελούν ένα διαδραστικό πρωτόκολλο, στο τέλος του οποίου το καθένα έχει ένα μερίδιο από ένα ζεύγος κλειδιών, του οποίου η δημόσια διεύθυνση είναι γνωστή, αλλά το πλήρες ιδιωτικό κλειδί δεν υπήρξε ποτέ πουθενά.
Μια πρακτική αναλογία: το SSS μοιάζει με το να δώσετε σε τρεις συναδέλφους από ένα τρίτο του συνδυασμού ενός χρηματοκιβωτίου. Θα πρέπει και πάλι να συναντηθούν σε ένα δωμάτιο και να πληκτρολογήσουν τον ίδιο συνδυασμό για να το ανοίξουν. Το TSS μοιάζει με το να δώσετε σε κάθε άτομο μια ξεχωριστή μερική κλειδαριά, η οποία ανοίγει μόνο όταν συνεργαστούν: μπορούν να ανοίξουν συλλογικά το χρηματοκιβώτιο χωρίς κανείς τους να γνωρίζει ποτέ ολόκληρο τον συνδυασμό.
Ο επαληθεύσιμος διαμοιρασμός μυστικού (VSS), μια βελτίωση του βασικού SSS, επιτρέπει στους συμμετέχοντες να επαληθεύουν ότι τα μερίδιά τους είναι έγκυρα χωρίς να ανασυνθέτουν το μυστικό. Μειώνει τον κίνδυνο από έναν κακόβουλο διανομέα, αλλά δεν εξαλείφει την ευπάθεια της ανασύνθεσης κατά την υπογραφή.
Διατάξεις μεριδίων: 2-of-2, 2-of-3 και γιατί έχουν σημασία τα μαθηματικά
Ο αριθμός κατωφλίου καθορίζει τόσο το προφίλ ασφάλειας όσο και τις επιλογές ανάκτησης. Στην πράξη, τα καταναλωτικά πορτοφόλια MPC χρησιμοποιούν δύο διατάξεις.
2-of-2: Και τα δύο μέρη πρέπει να υπογράψουν. Κανένα δεν μπορεί να ενεργήσει μόνο του. Η ZenGo χρησιμοποιεί αυτό το μοντέλο: ένα μερίδιο βρίσκεται στην κινητή συσκευή του χρήστη και ένα στον διακομιστή της ZenGo. Για την υπογραφή απαιτείται επικοινωνία και των δύο. Το πλεονέκτημα είναι η απλότητα· το μειονέκτημα είναι ότι αν οποιοδήποτε μερίδιο τεθεί οριστικά εκτός σύνδεσης, το πορτοφόλι κλειδώνεται. Η ανάκτηση της ZenGo βασίζεται σε τρεις παράγοντες: ένα κρυπτογραφημένο αντίγραφο ασφαλείας του μεριδίου της συσκευής, το οποίο διατηρεί ο διακομιστής της ZenGo, έναν κωδικό αποκρυπτογράφησης που είναι αποθηκευμένος στο προσωπικό cloud του χρήστη (iCloud ή Google Drive) και μια βιομετρική σάρωση προσώπου.
2-of-3: Υπάρχουν τρία μερίδια· οποιαδήποτε δύο μπορούν να υπογράψουν. Αυτή η διάταξη προσθέτει πλεονασμό. Το Binance Web3 Wallet εφαρμόζει αυτό το μοντέλο, κατανέμοντας τα μερίδια μεταξύ: (1) της συσκευής του χρήστη, (2) του διακομιστή της Binance και (3) ενός κρυπτογραφημένου αντιγράφου ασφαλείας στο cloud, που προστατεύεται από κωδικό ανάκτησης στο iCloud ή στο Google Drive. Αν ο χρήστης χάσει το τηλέφωνό του, τα μερίδια 2 και 3 — ο διακομιστής και το αντίγραφο ασφαλείας στο cloud — μπορούν να συνυπογράψουν μια συναλλαγή μεταφοράς χωρίς το μερίδιο 1.
Το πορτοφόλι MPC της Coinbase (ένα από τα πρώτα σε καταναλωτική κλίμακα, με περισσότερα από 5 εκατομμύρια πορτοφόλια που είχαν δημιουργηθεί έως τον Ιούνιο του 2023) κατανέμει τα μερίδια μεταξύ της συσκευής του χρήστη, της υποδομής της Coinbase και μιας υπηρεσίας αντιγράφων ασφαλείας. Το μοντέλο 2-of-3 του Web3Auth χρησιμοποιεί ένα μερίδιο σύνδεσης OAuth (το οποίο διαχειρίζεται το δίκτυο Web3Auth), ένα μερίδιο συσκευής και ένα μερίδιο αντιγράφου ασφαλείας ή 2FA, υποστηρίζοντας πρωτόκολλα υπογραφής όπως τα GG19, GG20, EdDSA και DKLS19.
Το OKX Wallet ήταν ένα από τα πρώτα μεγάλα πορτοφόλια ανταλλακτηρίων που ενσωμάτωσαν MPC ταυτόχρονα σε 37 blockchain, χρησιμοποιώντας επίσης αρχιτεκτονική μεριδίων τριών μερών.
Για τους οργανισμούς, τα υψηλότερα κατώφλια — για παράδειγμα, 3-of-5 — προσθέτουν επιπλέον υπογράφοντες για λόγους συμμόρφωσης ή διακυβέρνησης. Η Fireblocks, η οποία έχει επεξεργαστεί συναλλαγές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων αξίας άνω των $10 trillion σε περισσότερα από 150 blockchain, εφαρμόζει μοντέλο 2-of-3, στο οποίο το μερίδιο 3 μπορεί να αποθηκευτεί σε κινητή συσκευή απομονωμένη από δίκτυα, δημιουργώντας ένα επίπεδο ψυχρής υπογραφής χωρίς ξεχωριστή hardware συσκευή.
Ανανέωση κλειδιού: το πλεονέκτημα που δεν μπορεί να προσφέρει το SSS
Ένα από τα σημαντικότερα λειτουργικά πλεονεκτήματα του TSS-MPC έναντι κάθε σχήματος SSS είναι ο προληπτικός διαμοιρασμός μυστικού, που ονομάζεται επίσης ανανέωση ή περιστροφή κλειδιού.
Τα μέρη μπορούν από κοινού να υπολογίσουν ένα νέο σύνολο μεριδίων, τα οποία εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο ίδιο δημόσιο κλειδί — και στην ίδια διεύθυνση blockchain — χωρίς κανένα μέρος να συναρμολογήσει ποτέ ολόκληρο το ιδιωτικό κλειδί. Μετά την ανανέωση, τα παλιά μερίδια καθίστανται κρυπτογραφικά άχρηστα. Ένα μερίδιο που κλάπηκε πριν από την ανανέωση δεν προσφέρει τίποτα σε έναν εισβολέα.
Αυτό έχει πρακτικές συνέπειες: οι οργανισμοί μπορούν να αλλάζουν προσωπικό, να ανακαλούν μια παραβιασμένη συσκευή ή να ενημερώνουν την υποδομή χωρίς να μεταφέρουν κεφάλαια στο blockchain. Το χρονικό παράθυρο επίθεσης για ένα κλεμμένο μερίδιο περιορίζεται στο διάστημα μεταξύ των κύκλων ανανέωσης.
Το πρωτόκολλο MPC-CMP της Fireblocks ολοκληρώνει την υπογραφή σε έναν γύρο επικοινωνίας, σε σύγκριση με εννέα γύρους στο παλαιότερο πρότυπο GG18 — περίπου 8 φορές ταχύτερα — καθιστώντας λειτουργικά εφικτή τη συχνή ανανέωση κλειδιών σε μεγάλη κλίμακα.
Η ανανέωση κλειδιού δεν είναι διαθέσιμη στο SSS του Shamir (όπου τα μερίδια παραμένουν σταθερά μετά τη δημιουργία τους) ούτε στην παραδοσιακή πολλαπλή υπογραφή (όπου τα κλειδιά υπογραφής στο blockchain είναι σταθερά).
Η λεπτή διάκριση στην αυτο-διαχείριση: Είναι το MPC πραγματικά μη θεματοφυλακής;
Εδώ είναι που η γλώσσα του μάρκετινγκ και η τεχνική πραγματικότητα αποκλίνουν συχνότερα. Η απάντηση εξαρτάται από το ποιος κατέχει τα μερίδια και τι συμβαίνει αν ο πάροχος πάψει να λειτουργεί.
Σε ένα μοντέλο 2-of-2 όπου ο πάροχος κατέχει ένα μερίδιο, δεν μπορεί να κλέψει χρήματα μονομερώς — χρειάζεται το μερίδιο της συσκευής του χρήστη για να υπογράψει. Μπορεί, όμως, να μπλοκάρει κάθε συναλλαγή. Πρόκειται για αυτο-διαχείριση υπό προϋποθέσεις: ο πάροχος δεν μπορεί να αρπάξει τα χρήματα μόνος του, αλλά ο χρήστης μπορεί να αποκλειστεί από την πρόσβαση αν τερματιστεί ο λογαριασμός ή υπάρξει ρυθμιστική επιβολή. Το ζήτημα της αυτο-διαχείρισης στα συστήματα MPC δεν είναι δυαδικό.
Σε ένα μοντέλο 2-of-3, η δυναμική εξαρτάται από το ποια μέρη κατέχουν ποια μερίδια. Αν ο χρήστης κατέχει ανεξάρτητα δύο μερίδια (ένα στη συσκευή και ένα σε προσωπικό αντίγραφο ασφαλείας στο cloud), το μερίδιο του παρόχου είναι προαιρετικό για την ανάκτηση. Ωστόσο, στα περισσότερα πορτοφόλια MPC για καταναλωτές, το μερίδιο του παρόχου συμμετέχει σε κάθε γύρο υπογραφής, με αποτέλεσμα ο πάροχος να λειτουργεί ουσιαστικά ως θεματοφύλακας σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας του διακομιστή ή τερματισμού του λογαριασμού.
Το βασικό ερώτημα που πρέπει να θέσει κάθε χρήστης είναι: Αν αυτή η εταιρεία κλείσει αύριο, θα μπορώ και πάλι να έχω πρόσβαση στα χρήματά μου; Για τα περισσότερα προϊόντα MPC για καταναλωτές, η ειλικρινής απάντηση είναι: μόνο αν υπάρχει μηχανισμός ανάκτησης και των δύο μεριδίων ανεξάρτητα από τον πάροχο. Το μοντέλο αντιγράφων ασφαλείας κρυπτογραφημένων μεριδίων της ZenGo έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί ακόμη κι αν κλείσει η εταιρεία· ορισμένα προϊόντα δεν είναι εξίσου σαφή ως προς αυτό.
Για μεγάλα ποσά, η σύγκριση με ένα hardware wallet παραμένει χρήσιμη. Μια συσκευή hardware παρέχει δημιουργία κλειδιών και υπογραφή εκτός σύνδεσης, χωρίς κοινό μυστικό — το μοντέλο ασφάλειας είναι απλούστερο και δεν απαιτεί να βασίζεστε στη διαθεσιμότητα κάποιου παρόχου. Τα πορτοφόλια MPC ανταλλάσσουν αυτή την απλότητα με ευκολότερη ανάκτηση και καλύτερη εμπειρία χρήσης σε πολλές συσκευές.
Το κλείδωμα σε έναν πάροχο αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό των περισσότερων σημερινών προϊόντων MPC και δεν είναι τυχαίο. Τα ιδιόκτητα πρωτόκολλα υπογραφής (MPC-CMP, GG20, DKLS19) σημαίνουν ότι οι μορφές των μεριδίων δεν μεταφέρονται μεταξύ παρόχων. Ένα μερίδιο από τη Fireblocks δεν μπορεί να εισαχθεί στη ZenGo και το αντίστροφο. Με μια φράση ανάκτησης, εξασφαλίζεται η δυνατότητα μεταφοράς σε οποιοδήποτε συμβατό πορτοφόλι. Με το MPC, αυτή η εγγύηση χάνεται. Οι χρήστες δεν μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα μεταξύ προϊόντων MPC όπως μπορούν να μεταφέρουν πορτοφόλια HD χρησιμοποιώντας μια φράση ανάκτησης. Το 2026, αυτό το κλείδωμα λόγω ιδιόκτητης λογικής υπογραφής αναγνωρίζεται ως ουσιαστικός κίνδυνος στα πορτοφόλια MPC που παρέχονται ως SaaS.
Κίνδυνοι που αξίζει να κατανοήσετε πριν δεσμευτείτε
Κανένα μεγάλο καταναλωτικό πορτοφόλι MPC δεν έχει χάσει χρήματα λόγω κλοπής μέσω του ίδιου του κρυπτογραφικού επιπέδου MPC — το πρωτόκολλο έχει αντέξει. Ωστόσο, το επίπεδο του πρωτοκόλλου δεν είναι το μόνο σημείο ευάλωτο σε επιθέσεις.
- Ταυτόχρονη παραβίαση μεριδίων: Ένα μοντέλο 2-of-2 ή 2-of-3 βοηθά μόνο αν τα μερίδια αποθηκεύονται σε πραγματικά ανεξάρτητα συστήματα. Ένας εισβολέας που παραβιάζει ταυτόχρονα τόσο τον διακομιστή του παρόχου όσο και τη συσκευή του χρήστη κερδίζει.
- Τερματισμός λειτουργίας του παρόχου ή κατάσχεση από τις αρχές: Το MPC δεν εξαλείφει τον επιχειρηματικό κίνδυνο διακοπής λειτουργίας. Αν ο διακομιστής ενός παρόχου τεθεί οριστικά εκτός λειτουργίας και ο χρήστης δεν έχει ανεξάρτητο τρόπο ανάκτησης, τα χρήματα μπορεί να καταστούν απρόσιτα.
- Συχνότητα ανανέωσης: Ένα κλεμμένο μερίδιο καθίσταται άχρηστο μετά την ανανέωση — όμως, αν η ανανέωση γίνεται μόνο κατά την ανάκτηση ή γίνεται σπάνια, το χρονικό διάστημα έκθεσης είναι μεγάλο.
- Ασάφεια ως προς τα πορτοφόλια ανταλλακτηρίων: Τα πορτοφόλια MPC που προσφέρονται από ανταλλακτήρια (Binance, OKX, Coinbase) θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην αυτο-διαχείριση και τη θεματοφυλακή. Αν οι αρχές επιβάλουν σχετικά μέτρα, το ανταλλακτήριο που κατέχει ένα μερίδιο μπορεί να αρνηθεί να συνυπογράψει. Οι χρήστες που πιστεύουν ότι έχουν την αυτο-διαχείριση των χρημάτων τους μπορεί να απέχουν μόλις μία δικαστική εντολή από το να κλειδωθούν έξω από το πορτοφόλι τους.
Για μια ευρύτερη εικόνα του μοντέλου απειλών για MPC, passkeys και σχήματα ανάκτησης, το Μέρος 5 αυτής της σειράς παρουσιάζει αυτούς τους τρόπους αστοχίας δίπλα δίπλα.
Τι να κάνετε στη συνέχεια
- Εντοπίστε ποιος κατέχει κάθε μερίδιο στα πορτοφόλια MPC που χρησιμοποιείτε. Το μερίδιο της συσκευής, το μερίδιο του παρόχου και το μερίδιο του αντιγράφου ασφαλείας στο cloud είναι ξεχωριστά — φροντίστε να κατανοήσετε το καθένα.
- Δοκιμάστε την ανάκτηση πριν τη χρειαστείτε. Τα περισσότερα πορτοφόλια MPC διαθέτουν λειτουργία προσομοίωσης ανάκτησης. Χρησιμοποιήστε την.
- Ρωτήστε ξεκάθαρα τι συμβαίνει αν κλείσει ο πάροχος. Ελέγξτε αν το πορτοφόλι έχει δημοσιεύσει μηχανισμό «εξαγωγής κλειδιού» ή «ανάκτησης υπό τον έλεγχό σας».
- Εξετάστε τις ρυθμίσεις ανανέωσης κλειδιών. Όπου μπορείτε να τις διαμορφώσετε, τα μικρότερα διαστήματα ανανέωσης μειώνουν το χρονικό διάστημα έκθεσης ενός κλεμμένου μεριδίου.
- Συγκρίνετε τα ποσά που διατηρείτε με το μοντέλο φύλαξης. Για μεγάλα ποσά, ένα hardware wallet χωρίς κοινό μυστικό παραμένει η απλούστερη και πιο εύκολα μεταφέρσιμη βασική επιλογή — η ευκολία ανάκτησης που προσφέρει το MPC έχει ως αντάλλαγμα τη δυσκολότερη μεταφορά και την εξάρτηση από τον πάροχο.



